ΗΛΙΑΚΗ "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗ" ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Φωτοβολταϊκό Πάρκο έκτασης 3,5 στρεμμάτων στη Σητεία της Κρήτης ισχύος 172 KW.



H ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟ 2000 ΑΠΟ
ΕΠΙΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕ REAL BUSINESS ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η παγκόσμια αγορά των Φωτοβολταϊκών βιώνει την μετάβασή της από τους εξοπλισμούς εκτός δικτύου που θεωρούνται οικονομικοί για τους αγοραστές, σε μια διευρυνόμενη αγορά για τους εντός δικτύου εξοπλισμούς. Στο παρόν άρθρο, θα παρουσιάσουμε το ΔΙΑΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ (Δ.Μ.Τ.Δ) τμήμα των Φωτοβολταϊκών (Φ/Β) Οικιακών εγκαταστάσεων της αγοράς και για τις δυνάμεις που ωθούν και προκαλούν την εξάπλωσή του, μιλώντας κυρίως για τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Γερμανία. Τέλος θα παρουσιάσουμε την πρόταση της εταιρείας ΔΗΣΙΟΣ Α.Ε.Β.Ε για την μεθόδευση ενός Εθνικού Προγράμματος στην κατεύθυνση της διάδοσης της Φ/Β τεχνολογίας και γενικότερα της ενσωμάτωσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε) στο ενεργειακό μας ισοζύγιο.


ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ;

Η παγκόσμια αγορά για τα Φωτοβολταϊκά συστήματα ξεπέρασε τα 200MW το 1999, μπορεί να φθάσει τα 260 MW το 2000, 550 MW το 2005 και 1800 το 2010 - δεδομένου ότι το κόστος εγκατάστασης για τα εντός δικτύου Φωτοβολταϊκά συστήματα αναμένεται να μειωθεί σε λιγότερο από $4 ανά W το 2005 και $3 το 2010.

Η παγκόσμια εντός δικτύου αγορά, εξ' αιτίας των επιδοτήσεων κυρίως στην Ιαπωνία, την Γερμανία και στις ΗΠΑ, μπορεί να αυξηθεί στα 110MW το 2000, 400 MW το 2005 και 700 MW το 2010, δεδομένου ότι το κόστος εγκατάστασης θα μειωθεί σε 3 δολάρια/W, το 2010, στην τιμή το δολαρίου τη δεδομένη εκείνη στιγμή.

Κατά την διάρκεια του 1996, οι παράγοντες «Καταναλωτής» και «Επικοινωνία» κυριάρχησαν στην αγορά των Φωτοβολταϊκών Συστημάτων, σε μέγεθος και ανάπτυξη. Το 1997, με την εμφάνιση του Ιαπωνικού προγράμματος Φωτοβολταϊκων Στεγών και την ολοκλήρωση κτηρίων με PV (BIPV) στην Ευρώπη, ο εντός δικτύου οικιακός & εμπορικός τομέας, που περιλαμβάνει το ιδιωτικό οικιακό τομέα, BIPV και άλλους εμπορικούς εντός δικτύου εξοπλισμούς, εξελίχθηκαν σε έναν τεράστιο και γρήγορα αναπτυσσόμενο κομμάτι της αγοράς. Για περισσότερο από 15 χρόνια, από το 1980-1995, ο Δ.Μ.Τ.Δ τομέας έφθανε λιγότερο από 1MW ανά έτος παγκοσμίως, με τα περισσότερα σχέδια να ολοκληρώνονται με την κρατική υποστήριξη σε ποσοστό 80-100%.

Το 1995-1996, ξεκίνησε η εφαρμογή του Ιαπωνικού Προγράμματος κατασκευής Στεγών με Φωτοβολταϊκό Σύστημα (με στόχο την ενίσχυσή του το Σεπτέμβρη του 1998, με 5GW - 1,2 σε 1,4 εκατομμύρια σπίτια), οι πωλήσεις παρουσίασαν ενδεικτική αύξηση.

Το Γερμανικό πρόγραμμα των «100.000 Στεγών», το 1998 και 1999 κυριολεκτικά καθυστέρησε τις εισαγωγές στη χώρα (Γερμανία) εξαιτίας της πολιτικής και διοικητικής αβεβαιότητας που επικρατούσε σχετικά με την εφαρμογή-υλοποίηση του προγράμματος. Το 1996 ο εντός δικτύου τομέας ανέβηκε στην έβδομη θέση από την έκτη που κατείχε, και μέσα σε περίοδο 3 χρόνων στην πρώτη θέση. Στην ουσία όλη αυτή η ανάπτυξη οφειλόταν στην εφαρμογή του επιχορηγούμενου Ιαπωνικού Προγράμματος κατασκευής Οροφών με Φωτοβολταϊκά Συστήματα.

Τα Φωτοβολταϊκά συστήματα παραγωγής ενέργειας προσπάθησαν επίσης να προβλέψουν τις εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά μέχρι το 2010 . Σ' αυτή την πρόβλέψη, η μέση ανάπτυξη είναι περίπου 25% ανά χρόνο. Ο πιο γρήγορα αναπτυσσόμενος τομέας είναι ο Δ.Μ.Τ.Δ. Ας σημειωθεί ότι προβλέπεται πως τα κόστη του σχεδιασμού και της εγκατάστασης των εντός δικτύου συστημάτων, θα μειωθούν. Αυτή η μείωση του κόστους εγκατάστασης είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της αγοράς αφού οι αλλαγές διαμορφώνονται ή υπαγορεύονται από πολιτικές τάσεις.


Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Η αμερικανική αγορά Φωτοβολταϊκών συστημάτων κορυφώθηκε στα 20MW το 1999, με την μεγαλύτερη αύξηση που παρουσίασε ποτέ εξαιτίας του Y2K (αφού οι ιδιοκτήτες κατοικιών εφοβούντο μήπως καταρρεύσει το αυτόνομο εγκατεστημένο δίκτυο της φωτοβολταϊκής ισχύος).

H οικονομική ανάλυση των Φωτοβολταϊκών για δύο αντιπροσωπευτικά κλιματικά πεδία στην Αμερική, δείχνει ότι για ιδιωτικές αγορές για τις οποίες χρησιμοποιούνται συμβατικές χρηματοδοτήσεις, τα Φωτοβολταϊκά χωρίς επιδότηση θα είναι οικονομικά ασύμφορα για το εύκρατο κλίμα των νοτιοδυτικών περιοχών μέχρι το 2010.

Η ανάλυση των αλλαγών στις μετρήσεις των πωλήσεων στην Καλιφόρνια, δείχνει ότι υπό τις πολύ καλές αυτές κλιματολογικές συνθήκες, με δεδομένο το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος σε $0,14/ kWh (σχεδόν διπλάσιο του μέσου όρου στην Αμερική), το κόστος των Φ/Β είναι ελάχιστα ανταγωνιστικό ως προς την τιμή της χρησιμοποιούμενης ενέργειας. Το Αμερικάνικο Πρόγραμμα του 1.000.000 Ηλιακών Στεγών, χωρίς την προτεινόμενη από τον Πρόεδρο πίστωση φόρων, είναι βοηθητική αλλά όχι επαρκής ώστε να τονώσει την συγκεκριμένη αγορά των Δ.Μ.Τ.Δ Φωτοβολταϊκών συστημάτων.

Ο αριθμός των εισαγωγών Φωτοβολταϊκών συστημάτων στις ΗΠΑ για το 1999, άγγιξε τα 60,8 MW.

Ο εντός δικτύου τομέας διευρύνθηκε το 1999, μέχρι και 68%, εξαιτίας τριών κυρίως παραγόντων. Στα πλαίσια του Δημοτικού Προγράμματος της περιοχής του Σακραμέντο, εγκαταστάθηκαν περίπου 1.200 KW Φωτοβολταϊκών σε κατοικίες και εμπορικά κτήρια. Το Αμερικάνικο Πρόγραμμα του 1.000.000 Ηλιακών Στεγών διοχέτευσε 300 KW σχεδόν (κυρίως σχολεία εντός δικτύου) και η επιδότηση στην Καλιφόρνια $3/W, οδήγησε στην εγκατάσταση 200 περίπου Φωτοβολταϊκών συστημάτων ισχύος 2-4 KW (600 KW περίπου σε σύνολο).
Το ενδεχόμενο κατάρρευσης του αυτόνομου εγκατεστημένου δικτύου της φωτοβολταϊκής ισχύος στην Καλιφόρνια, επιτάχυνε την αγορά περισσοτέρων από 200 μικρά συστήματα (200 KW περίπου). Πρέπει να σημειωθεί ότι σε περίπτωση απώλειας ισχύος για να είναι αποτελεσματικό, το σύστημα Y2K πρέπει να έχει απόθεμα 2-5 ημερών και μετατροπέα διπλής ενέργειας, που να μετατρέπει το Δ.Μ.Τ.Δ Φωτοβολταϊκό σύστημα σ' ένα αυτόνομο σύστημα όταν η παροχή ενέργειας διακοπεί.

Ας ερευνήσουμε τα οικονομικά μεγέθη από την οπτική γωνία του Αμερικανού καταναλωτή για δύο σενάρια:

Πρώτα για την Καλιφόρνια όπου το ποσοστό ηλιοφάνειας είναι πολύ μεγάλο(2.200 ώρες το χρόνο), το πολιτειακό ενδιαφέρον για το περιβάλλον είναι υψηλό, και το κόστος ενέργειας από Φ/Β περίπου διπλάσιο του μέσου όρου (14 cents ανά kwh ), και σε δεύτερη φάση ένα μέσο Αμερικανό καταναλωτή σε μία περιοχή μέσης ηλιοφάνειας (1600 ώρες το χρόνο), με κόστος ενέργειας περίπου στα 8 cents, και χαμηλές κυβερνητικές επιχορηγήσεις.

Και στις δύο περιπτώσεις το κόστος χρήματος θεωρείται πως είναι 8% για ένα 20-30ετές δάνειο και η αποδοτική λειτουργία ενός Φ/Β συστήματος γύρω στα 20 χρόνια. Αυτά αναδεικνύουν τον λεγόμενο « παράγοντα απόσβεσης κεφαλαίου » στο 13%. Αυτό γίνεται για να αξιολογηθεί η αγορά ενός πλήρους συστήματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς καύσιμα, με ελάχιστο κόστος συντήρησης και ποσοστό ανταπόδοσης από πώληση ηλεκτρική ενέργειας στο δίκτυο, 13% του αρχικού κεφαλαίου, για κάθε χρόνο.

Αν ο μέσος πελάτης πραγματικά επιθυμεί μια Φ/Β εγκατάσταση, εκταμιεύει το κατάλληλο κεφάλαιο και θεωρεί απλά μια απόσβεση της τάξης του 5% το χρόνο.

Είναι προφανές ότι σε όλες τις περιπτώσεις εκτός της φοροαπαλλαγής και της επιδότησης στην Καλιφόρνια, το κόστος των Φ/Β ανά Kwh υπερβαίνει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας δικτύου.

Στην περίπτωση της επιδότησης με $3/W, η τιμή είναι ελάχιστα υψηλότερη της τιμής kwh δικτύου, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλούς καταναλωτές να αποφασίσουν την αγορά ενός Φ/Β συστήματος ακόμα και με κόστος 12$ ανά W , με μετατροπείς διπλής ενέργειας και συστοιχία συσσωρευτών με αρκετές ημέρες αυτονομία, ώστε να πετύχουν αδιάκοπη κάλυψη των αναγκών του σπιτιού τους.

Αμερικανοί αναλυτές της αγοράς πιστεύουν πως η αγορά των διασυνδεδεμένων με το δίκτυο Φ/Β συστημάτων, δεν θα αναπτυχθεί περισσότερο από 15% το χρόνο, εκτός αν το κόστος εγκατεστημένου Watt πέσει στα 3-3,5$ , ή το Κονγκρέσσο υιοθετήσει μέτρα για τις κλιματικές αλλαγές του πλανήτη, και δώσει προτεραιότητα στα Φ/Β (όπως στη Γερμανία και την Ιαπωνία ). Χωρίς αυτού του είδους την υποστήριξη, η αγορά θα χρειαστεί Φ/Β γεννήτριες υψηλού βαθμού απόδοσης με τιμή από 1,5 έως 2$ /W, μετατροπείς με τιμή 0.3$/W κ.τ.λ.

Με τον τρόπο αυτό, από το 2005 μπορούν να ελπίζουν σε μία περαιτέρω ανάπτυξη.

Η ΙΑΠΩΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Φ/Β

Το Ιαπωνικό πρόγραμμα Φ/Β Στεγών που φιλοδοξεί στην τοποθέτηση Φ/Β γεννητριών σε περίπου 70.0000 στέγες, διανύοντας τον 5ο χρόνο εφαρμογής του, έχει ήδη να επιδείξει 18.000 εφαρμογές Φ/Β σε Δ.Μ.Τ.Δ. κατοικίες.

Το πρόγραμμα έχει σημειώσει πωλήσεις πάνω από 50ΜW και αύξηση παραγωγής σε όλες τις Ιαπωνικές εταιρείες συναρμολόγησης και κατασκευής Φ/Β μονάδων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο στόχος του προγράμματος έχει σχεδόν επιτευχθεί. Τα οικονομικά μεγέθη προσδιορίζουν πως η επιδότηση κατά 30% του συνολικού κόστους ενός Φ/Β συστήματος για κατοικία, και 25 Υ ανά Kwh τιμή ρεύματος δικτύου, πολλοί καταναλωτές είναι πρόθυμοι να επενδύσουν σε ένα τέτοιο σύστημα. Αν το πρόγραμμα τερματιστεί το 2002 και τιμές στην αγορά των Φ/Β πέσουν, το κόστος ενός Φ/Β συστήματος χωρίς επιδότηση θα ξεπεράσει κατά πολύ πάλι το μεγάλο του ανταγωνιστή: το Δίκτυο.

Το 1999 οι Ιάπωνες κατασκευαστές Φ/Β στοιχείων, ανέφεραν αύξηση πωλήσεων 63% από 49 σε 80 ΜW.

Το Ιαπωνικό Πρόγραμμα ξεκίνησε το οικονομικό έτος 1994. Η κρατική επιχορήγηση ήταν το 50% της επένδυσης που αφορούσε εγκαταστάσεις 3-4 ΚW σε στέγες σε απευθείας σύνδεση με το δίκτυο. Ενώ λοιπόν το 1993 δεν υπήρχε ουσιαστικά πεδίο εφαρμογής Δ.Μ.Τ.Δ. συστημάτων στην ιαπωνική αγορά, (10 σπίτια το χρόνο), φτάνει το 1999 να διαπιστώνει μια αύξηση 35% και να σημειώνει συνολική ισχύ 65 Μw τον Απρίλιο του 2000.

Εξ' αιτίας του διπλασιασμού των αιτήσεων για επιχορήγηση Φ/Β οικιακών συστημάτων (από 8.700 σε 18.000) η ιαπωνική κυβέρνηση αποφάσισε ότι η Φ/Β τεχνολογία είναι πλέον «επικερδής επιχείρηση» και ως εκ τούτου σχεδιάζει την περικοπή της κρατικής επιδότησης για το οικονομικό έτος 2002. Οι εταιρείες Φ/Β διαμαρτυρήθηκαν για το θέμα αυτό, υποστηρίζοντας ότι είναι πολύ δύσκολο να πέσουν οι τιμές στο διάστημα αυτό, και πως η Φ/Β ενέργεια χωρίς επιδότηση θα εξακολουθήσει να στοιχίζει τρεις ως επτά φορές παραπάνω από τη συμβατική ενέργεια.

Παρότι αυτή η οικονομική ανάλυση είναι σχετικά απλουστευμένη. Επιτρέπει την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων όπως:

Είναι προφανές ότι η καταναλωτική αντίληψη της 20ετούς απλά απόσβεσης είναι το κλειδί σε μία οικονομοτεχνικά αποδεκτή και ενδεχομένως επικερδή επένδυση.

Το να προβλέψει κανείς το μέλλον μιας τέτοιας αγοράς δεν είναι τόσο εύκολο, αφού για να διατηρηθεί η ταχύτητα του προγράμματος επιδότησης (50-60 MW το χρόνο ), οι τιμές πρέπει να πέσουν.

Ένας ενθαρρυντικός παράγοντας είναι η προσφορά έτοιμων νέων κατοικιών με τη μέγιστη ενεργειακή απόδοση και εγκατεστημένη Φ/Β ισχύ 3 ΚW, σε τιμές περίπου ίδιες μ' αυτές των κατοικιών κορυφαίας ποιότητας.

Πολλοί κατασκευαστές οικιών συνεργάζονται με την Φ/Β βιομηχανία, με σκοπό την παραγωγή συστημάτων ενσωμάτωσης σε στέγες, μηχανισμών υποστήριξης και γενικά οποιαδήποτε διάταξη που θα έκανε ευκολότερη την συνδεσμολογία και εγκατάσταση προς την κατεύθυνση της μείωσης του κόστους.

Αν πραγματικά υπάρξει μείωση του κόστους των Φ/Β γεννητριών θα φτάσει το 2010 το 1-1,5$ ανά βατ, η τιμή του εγκατεστημένου βατ και θα πλησιάσει τα 2-3$, ενώ η συνολικά εγκατεστημένη ισχύς θα φτάσει τα 240 MW το χρόνο.

Το παραπάνω όμως σενάριο φαντάζει πολύ αισιόδοξο αν αναλογιστεί κανείς πως η δυναμική της Ιαπωνικής αγοράς τείνει να εξαλείψει όλες τις κρατικές επιδοτήσεις.

Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Φ/Β

Το Γερμανικό Εθνικό Πρόγραμμα των 100.000 ηλιακών στεγών με το 10ετές άτοκο δάνειο, καμία πληρωμή για διάστημα ενός έτους και 99 Phennig τιμή kwh από Α.Π.Ε., δημιούργησε μια τέτοια αναστάτωση στην αγορά ώστε οι αιτήσεις για χορήγηση δανείου για εγκατάσταση Φ/Β συγκροτημάτων σε στέγες, το πρώτο 4μηνο του 2000 σε σχέση με ολόκληρο το 1999, παρουσιάζει μια αύξηση της τάξης του 500% (11 ΜW το '99 με 70 ΜW μέχρι τον Απρίλιο του 2000).

Η δραματική αύξηση των εγκαταστάσεων, δημιούργησε ένα φρενάρισμα στο πρόγραμμα και κάποιες επαναθεωρήσεις οι οποίες μείωσαν τις επιδοτήσεις. Ακόμα όμως και μετά τις σχετικές περικοπές τα Φ/Β εξακολουθούν να είναι συμφέρουσα επένδυση στη Γερμανία. Οι προοπτικές δείχνουν πως ακόμα και με μηδενική κυβερνητική συμμετοχή η "πράσινη ηλιακή" κιλοβατώρα θα συναγωνίζεται με επιτυχία αυτή του δικτύου.
Οι μηχανισμοί κυβερνητικής υποστήριξης των Φ/Β στη Γερμανία άρχισαν να ενεργοποιούνται από το 1994 με το πρόγραμμα των 1000 ηλιακών στεγών, μέσο του οποίου εγκαταστάθηκαν 2.500 Φ/Β συστήματα 2-4 ΚW σε στέγες και οροφές κατοικιών, με επιδοτήσεις της τάξης του 70%. Παρά το πέρας του προγράμματος το 1994, οι πωλήσεις τέτοιων συστημάτων συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, για να εμφανιστεί η δεύτερη τονωτική ένεση από πλευράς πολιτείας το 1998 με το πρόγραμμα των 2000 ορόφων με συνολικές εγκαταστάσεις της τάξης των 10 ΜW σε όλη τη χώρα.

Αυτή τη στιγμή η Γερμανία αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο τέτοιων εφαρμογών σε παγκόσμιο επίπεδο, αφού σημαντικός είναι και ο αριθμός Φ/Β συστημάτων ενσωματωμένων σε γυάλινες προσόψεις, αίθρια, σκιάστρα, ακόμα και εκτάσεις 10 στρεμμάτων με πάνω από 1 ΜW εγκατεστημένη ισχύ.

Όλες οι παραπάνω πρότυπες Φ/Β εγκαταστάσεις λειτουργούν επίσης κατά τον απόλυτα επωφελή διαφημιστικά τρόπο, σε όλα τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, προσδίδοντας σε όλους όσους ασχολούνται με την τεχνολογία αυτή ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην αγορά και δημιουργώντας ένα ξεχωριστό τμήμα: το "green business".

Είναι ειρωνικό το γεγονός ότι κατ' ουσίαν όλη η γερμανική παραγωγή γίνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ οι εγκαταστάσεις παραγωγής Φ/Β μονάδων από Γερμανικούς Οίκους συνολικής δυναμικότητας πάνω από 50 ΜW είναι υπό κατασκευή.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ 100.000 ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΤΕΓΩΝ

Στο τέλος του 1998 η Γερμανική κυβέρνηση συνασπισμού έφερε προς ψήφιση το πιο μεγαλεπήβολο project στην ιστορία της Φ/Β τεχνολογίας: το πρόγραμμα των 100.000 ηλιακών Στεγών πλήρως Δ.Μ.Τ.Δ. για κατοικίες και επαγγελματικές στέγες, ένα σχέδιο 10πλάσιο της Αμερικάνικης αγοράς για τέτοιες εφαρμογές.

Το πρόγραμμα ανατέθηκε στην Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα για περιορισμό της γραφειοκρατίας στο ελάχιστο, με χορήγηση 10ετούς άτοκου δανείου πληρωτέο σε εννέα δόσεις με την τελευταία δόση μη πληρωτέα.

Το σύνολο των διαδικασιών για τη χορήγηση του δανείου περιοριζόταν στις 5 ημέρες, ενώ παρεχόταν η δυνατότητα στον ενδιαφερόμενο να συνδυάσει χρηματοδοτήσεις και από άλλους φορείς (π.χ. τοπική αυτοδιοίκηση ) μέχρι του 100% του συνολικού προϋπολογισμού της εγκατάστασης. Επιπλέον η Ομοσπονδιακή Τράπεζα εκχωρούσε το 40% του δανείου αμέσως, μετατρέποντας το αυτόματα σε επιδότηση. Η συνολική δαπάνη υπολογίζεται για το κράτος σε 1,1 δισ. μάρκα, ποσό που αναγάγει το πρόγραμμα, στο μεγαλύτερο Φ/Β σχέδιο που εκπονήθηκε ποτέ.

Η πρώτη χρονιά εφαρμογής του σχεδίου (1999) δεν ήταν τόσο αποδοτική, μιας και η μεταφορά αρμοδιοτήτων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα στις κατά τόπους τράπεζες, μπέρδεψε τους επενδυτές και σε συνδυασμό με τον όχι ιδιαίτερα σαφή τρόπο προσδιορισμού των απαραίτητων προδιαγραφών και του ορίου ισχύος των εγκαταστάσεων, μόλις κατάφερε να φτάσει τα 10 ΜW με 4000 συστήματα. Σωτήρια για την τελική έκβαση του προγράμματος, ήταν η επέμβαση της κυβέρνησης, της Ομοσπονδιακής Τράπεζας και των Πράσινων.

Στις αρχές του 2000 η κυβέρνηση ενίσχυσε την προηγούμενη επιδότηση, με την αύξηση του τιμολογίου της πράσινης kwh στα 99 phennig έναντι ενός κόστους εγκατάστασης που σήμερα αγγίζει τα 8-10$ ανά εγκατεστημένο βατ.

Το νέο αυτό μέτρο δημιούργησε μια πραγματική χιονοστιβάδα. Τους πρώτους τρεις μήνες οι εφαρμογές ξεπέρασαν τα 30 ΜW. Τον Απρίλιο προστέθηκαν άλλα 40 ΜW. Οι επιπτώσεις στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα αρχίζουν να δείχνουν ανησυχητικά σημάδια. Το Μάιο το συνολικό σενάριο άλλαξε. Εισήχθη όριο ισχύος εγκατάστασης και όριο επιδότησης.

Παρόλα αυτά, το Γερμανικό πρόγραμμα σε συνδυασμό με το Ιαπωνικό, δημιούργησαν ένα χάος στην αγορά. Οι τιμές ανέβηκαν, οι χρόνοι παράδοσης έφτασαν τους 4-6 μήνες και όλες οι αποθήκες άδειασαν.

Το νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα που εκπονείται αυτή τη στιγμή προβλέπει πάλι δανειοδότηση με την τελευταία δόση μη πληρωτέα, αλλά τόκο 4,5%, ενώ κρατάει σταθερή την τιμή της πράσινης kwh στα 99 phennig και θέτει όριο ισχύος εγκατάστασης.

Είναι φανερό ότι αναφορικά με το Γερμανικό Πρόγραμμα, αν κάποιος θεωρήσει ένα Φ/Β σύστημα 20ετούς οικονομικής βιωσιμότητας, με 5% το χρόνιο επιμερισμό κόστους, 15% πληρωμής εξ αναβολής, άτοκο δάνειο και τιμή kwh τριπλάσια απ' αυτήν που αγοράζει από το δίκτυο, η επένδυση είναι υπέρ του δέοντος συμφέρουσα.

 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Μέχρι το 2005 τα Προγράμματα τα οποία αναφέρθησαν θα αγγίξουν τα 200 MW το χρόνο, χωρίς να υπολογίσουμε μεγάλα έργα σε άλλες χώρες. Υπάρχουν ήδη σε λειτουργία Εθνικά Προγράμματα σε χώρες όπως η Ελβετία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Αυστραλία.

Η αγορά των Φ/Β για την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα δείχνει σημάδια ιδιαίτερα ικανοποιητικά, κυρίως αν τελικά πέσουν οι τιμές και παραμείνουν σε ενέργεια τα μεγαλύτερα ποσοστά των κρατικών επιδοτήσεων.

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Μέχρι σήμερα το ισχύον καθεστώς αυτοπαραγωγής ή ανεξάρτητης παραγωγής παρουσιάζει ελάχιστα έως ανύπαρκτα κίνητρα για τους επενδυτές στην αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ιδιαίτερα της Ηλιακής.

Παρά ταύτα οι αλλαγές που παρουσιάζονται στο νόμο 2244 δείχνουν πως υπάρχουν οι συνθήκες περαιτέρω βελτίωσής του, στην κατεύθυνση μιας Εθνικής Στρατηγικής για τις Α.Π.Ε.

Βασικές καινοτομίες του Νόμου 2244 ήταν οι ακόλουθες :

Ουσιαστική απελευθέρωση της ηλεκτροπαραγωγής με χρήση ΑΠΕ όχι μόνο από αυτοπαραγωγούς, αλλά και από ανεξάρτητους παραγωγούς με όρια ισχύος για τους τελευταίους τα 50MW (εκτός των μικρών υδροηλεκτρικών έργων για τα οποία το ανώτερο όριο ήταν τα 5MW ).

Αύξηση των ορίων εκμετάλλευσης των μικρών υδροηλεκτρικών έργων χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της ΔΕΗ για έργα ισχύος μέχρι και 2MW , ενώ για έργα ισχύος από 2 έως 5MW μόνο εφόσον αυτά δεν εντάσσονται στο 10ετές πρόγραμμα Ανάπτυξης της ΔΕΗ.

Ουσιαστική βελτίωση του τιμολογιακού καθεστώτος πώλησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στη ΔΕΗ με βάση ποσοστό που κυμαίνεται κατά περίπτωση από 90% μέχρι 70% του εκάστοτε ισχύοντος τιμολογίου της επιχείρησης.

Περιορισμός των αδειών από τρεις σε δύο με την κατάργηση της άδειας ίδρυσης.

Προώθηση του νέου θεσμού των Περιφερειακών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Για το σκοπό αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία κατάρτισης προεδρικού διατάγματος για την ίδρυση των Κέντρων σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας με την ιδιαιτερότητα της ουσιαστικής τεχνικής εποπτείας τους από το ΚΑΠΕ και παράλληλα της υποστήριξης τους με μορφή διοικητικής μέριμνας από τις Περιφέρειες, που διέπονται στην παρούσα μορφή τους από το Νόμο 2503 του 1966 και είναι ανάγκη να εμπλακούν ενεργά και σε ενεργειακά θέματα ειδικά κατά την παρούσα φάση ανάπτυξης τους.

Ο νέος νόμος καθορίζει ανώτατες τιμές αγοράς από το σύστημα της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται με χρήση ΑΠΕ ή μέσο συμπαραγωγής . Οι ανώτατες αυτές τιμές αντανακλούν τις αντίστοιχες ρυθμίσεις του Νόμου 2244 χωρίς όμως να γίνεται πλέον διάκριση ανάλογα με το επίπεδο της τάσεως (υψηλή/μέση ή χαμηλή) στο οποίό γίνεται η σύνδεση μιας μονάδας παραγωγής με το Σύστημα ή το Δίκτυο. Πάντως, ο Υπουργός Ανάπτυξης έχει το δικαίωμα να ζητά την προσφορά εκπτώσεως πάνω στις ανώτατες αυτές τιμές (άρθρο 39 , παρ. 3). Το τίμημα της ενέργειας που παράγεται με χρήση ΑΠΕ δεν θα εισπράττεται πλέον από τη ΔΕΗ για το ηπειρωτικό σύστημα ,αλλά από ανώνυμη εταιρεία που συνιστάται μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του νόμου με την επωνυμία Διαχειριστής Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε

Με άλλη διάτα